CƯỜI.

Cười là gì, nên hay không nên cười ?

Cười ai mà không biết. Và ai lại chẳng cười. Có gì lạ đâu mà hỏi.

Xin thưa. Câu chuyện không giản dị như vây đâu. Thật tình mà nói nếu không để ý thì chúng ta không biết được ý nghĩa của tiếng cười cách chính xác. Trước hết hãy nghe tác giả Cung Oán Ngâm Khúc để có cái khái niệm về tiếng cười. Có lẽ không ai là người chẳng

      Đã mang tiếng khóc ban đầu mà ra.( Nguyễn Gia Thiều )

Vậy thì tiếng cười đến sau tiếng khóc là điều rõ ràng. Nếu có ngoại lệ chắc cũng không nhiều.

Cười là liều thuốc bổ, là món quà của Thượng Đế ban cho loài người không giới hạn.

Nhưng không phải ai cũng có thể nhận được dễ dàng. Chỉ những người có tấm lòng vui tươi, thanh thản, vị tha và biết bằng lòng với những gì mình có mới nhận được món quà vô giá nầy mà thôi. Những người có lòng buồn thảm, cay đắng, giận hờn hoặc đố kỵ, hẹp hòi, thì khó có được nụ cười thoải mái.

Người Mỹ có câu  " Nụ cười không mất tiền mua "

( Smiles are free ) Nụ cười rất được coi trọng đối với họ. Có thể nói mọi sinh hoạt trong đời sống và trong business ở xã hội Mỹ, nụ cười chiếm ưu thế, nó quyết định một phần cho thành công hay thất bại của nhiều lãnh vực. Trả lời phỏng vấn để xin việc mà thiếu nụ cười trên môi, thất bại hầu như nắm chắc.

Chúng ta hãy tìm hiểu xem các bậc tiền bối nghĩ gì về tiếng cười.

Theo Đại Nam Quốc Âm Tự Vị của Huỳnh Tịnh Của thì:

" Cười là để tỏ niềm vui hay chê bai "

Nên hay không nên cười thì sau đây là nhận định của cụ Nguyễn Văn Vĩnh trong bài Xét Tật  Mình. đăng trong Đông Phương Tập Chí số 6 năm 1913. Trích:

“Dân An Nam ta có một thói là gì cũng cười. Người ta khen cũng cười. Người ta chê cũng cười, hay cũng hì, mà dở cũng hì, phải cũng hì, quấy cũng hì. Nhăn răng hì một tiếng, mọi việc mất hết nghiêm trang.” Hết trích.   .

Nhà văn Nam Sơn, cùng thế hệ với chúng ta, viết :

Cái cười của người Việt mình xưa và nay muôn vẻ, muôn hình chứ không như lời trách của cụ Nguyễn Văn Vĩnh đâu.

Tiếng cuời của người mình nhiều hình dáng lắm. Như là cười xòa, cười nheo mắt, cười nhích mép, cười mũi, cười dê, cười cầu tài, cười rộ, cười nắc nẻ, cười khà, cười ngất, cười huề vốn, cười trừ cười gằn, cười mỉa, cười tình, cười nhạt, cười khan, cười khì, cười duyên, cười mỉm chi, cười gượng, cười thầm, cười nụ, cười động cỡn, cười nôn ruột, cười xí xóa, cười híp mắt, cười tắt hơi, cười chảy nước mắt, cười xã giao, cười ngắt nghẽo, cười như hề, cười hì hì, cười hô hố, cười the thé, cười ha há, cười khanh khách, cười

giòn giã, cười cộc lốc, cười sặc sụa, cười ngạo nghễ, cười khinh khỉnh, cười ngả ngớn, cười nửa miệng, cười đổ quán siêu đình, cười nghiêng nước nghiêng thành, vân vân…

Phạm Bách Phi nhà ta còn thêm, anh luôn:

Nở nụ cười tha thứ.

Người viết cũng xin mạo muội ghi thêm:

Cười khẩy, cười mát, cười khi dể, cười đắc thắng, cười nham hiểm. cười ngạo mạn.Tào Tháo sau khi bị đại bại ở trận Xích Bích, cùng với tàn quân trên đường bôn tẩu đã bao lần cười ngạo mạn, chê bai Khổng Minh là không trí, không biết mai phục những nơi hiểm trở ở dọc đường ông đi qua. Rồi cười ha hả.Tiếng cười chưa dứt thì phục binh của Tây Thục đồng loạt đứng lên, đánh đuổi quân Tào thua to, không còn manh giáp.

Thêm tiếng cười khác ngoài ý nghĩa thông thường.

Cười uất hận.

Đô Đốc Chu Du khi thua kế của Khổng Minh đã ngửa mặt lên trời, cười ba tiếng, khóc ba tiếng, than rằng:

       “Thiên sanh Du hà sanh Lượng „

Nụ cười còn biểu lộ buồn vui đảo ngược.

         Khi vui muốn khóc, buồn tênh lại cười. ( Nguyễn Công Trứ )

Tiếng cười tự nó nói lên cái giá trị sang hèn của chủ nó.

         Cuộc vui suốt sáng trận cười thâu đêm ( Nguyễn Du )

Nụ cười là tiêu biểu cho nếp sống văn hóa của một dân tộc. Chúng ta đã và đang sống và chịu ảnh hưởng của hai nền văn hóa Đông và Tây.

Chúng ta thấy rất rõ cái sắc thái của nụ cười Việt Nam và Hoa Kỳ.

Hình ảnh đậm nét nhất mà tôi nhớ mãi  là hình ảnh của cô dâu chú rễ ở Việt Nam. Họ ít cười, hoặc không dám cười.

Họ thường giữ nét mặt nghiêm trang, cái nghiêm trang mà cụ Nguyễn Văn Vĩnh đã đem hết tâm huyết để bảo vệ khi cụ viết bài Xét Tật Mình,

Dân gian cũng không kém, người ta phê phán nặng nề rằng:

         Vô duyên chưa nói đã cười.

Điều nầy đã khiến cho những người đang hưởng được hạnh phúc cũng không dám biểu lộ niềm vui qua nụ cười.

Một thiếu nữ Việt Nam trẻ đẹp khi được khen, không dám cười nhận lãnh lời khen. Ngược lại còn tỏ ra khó chịu và đôi khi còn phản ứng mạnh mẽ với những lời nói thiếu lịch sự đối với người khen mình.

Người viết đã học được bài học chua chát nầy. Cũng đáng đời. Cho bỏ tật...hay nịnh đầm. Rủi là không gặp Đầm mà gặp Mít. Đã là tật thì không bỏ được, nhưng cũng có lần gặp may. Tháng 9 năm 1967, chứng nào tật đó, tôi gặp một cô gái Nhật xinh đẹp trên đường đi ra phố bên Nhật trong bộ kimono sang trọng. Tôi hỏi cô ấy để chụp một tấm hình của cô để kỷ niệm. Cô gái cười vui vẻ nhận lời. Tôi mừng quá như vừa thoát nạn, không bị mắng như những lần trước ở Việt Nam.

Cô gái đứng nép vào bên một cây cảnh dọc đường để tôi chụp hình cô.

Tôi nghĩ Bác Thủ Ẩn có thể còn nhớ rõ. Và tôi cũng có kể lại việc nầy trong một bài viết khác.

Nói vòng vo cũng chỉ mới đề cập đến vài nét của nụ cười. Nó còn ít nhiều xa cách với con người của mỗi chúng ta.

Một người tâm sự với bạn bè sau khi xem xong xuất phim vui dài mấy chục phút. Chuyện phim vui nhộn khiến mọi người cười thoải mái. Riêng người nầy không sao cười được. Người bạn nghe qua, rồi hỏi lại. Một cuốn phim vui dài mấy chục phút không giúp anh cười được. Vậy cuộc đời gồm những chuổi ngày buồn vui lẫn lộn kéo dài hơn 60 mươi năm thể nào làm cho anh cười được. Đúng không ?

Xin mỗi người trong chúng ta, Gia Đình Đệ Nhị Bắc Giải trả lời giúp.

Chúc các bạn và các chị trong đại gia đình ĐNBG. có thật nhiều nụ cười hiền hậu, vui tươi, thân thiện và thoải mái, nụ cười mà bạn Nghiêm Doãn Minh khẳng định là không bao giờ già theo tuổi tác.

Bạn nêu lên hai câu thơ:

" Già thì già tóc già râu.

Chỉ riêng Cái Ấy  thì đâu có già."

Bạn Minh cho biết Cái Âý chính là Nụ Cười.

Cuối Đông 2009.

TVD-Wa.